Z KRAJU

Listy mediatorów prowadzić będą Sądy Okręgowe

Autor: Bartosz Chowaniec
2016-03-02

Wniosek o wpis na listę stałych mediatorów składa się do prezesa sądu okręgowego, który będzie prowadził listę mediatorów – stanowi obowiązujące od 29 stycznia rozporządzenie ministra sprawiedliwości. Podobne listy mogą prowadzić też instytucje zajmujące się mediacjami, ale mają obowiązek przekazać je sądowi.

 

Czym jest mediacja ?

            Mediacja jest pomocna we wszelkich problemach i sporach między ludźmi. Prowadzona jest zarówno w sprawach sądowych, jak i prywatnych – zgłoszona przez strony, które nie radzą sobie już z problemami i konfliktami. Między innymi w sporach rodzinnych, pracowniczych, rówieśniczych, sąsiedzkich, gospodarczych, szkolnych, oświatowych.

W większości krajów na świecie mediacja jest uznaną i powszechną metodą rozwiązywania sporów między ludźmi. W USA tylko 5% spraw zgłoszonych do sądu trafia na wokandę, reszta rozwiązywana jest polubownie. Porozumienie osiągnięte poprzez rozwiązanie konfliktu, a nie rozstrzygnięcie - zgodnie z wolą np. arbitra, czy sędziego, jest akceptowane i uznawane przez strony. Trudno nie zgodzić się i nie respektować decyzji, w której podejmowaniu brało się czynny udział, o wiele łatwiej nie uznać i odwołać się od decyzji sędziego.

Mediacja, która jest prowadzona poza sądem, daje możliwość rozmowy o problemach i konfliktach w neutralnej, a nawet przyjaznej atmosferze, sprzyjającej swobodnym wypowiedziom stron oraz rozładowaniu emocji. Mediacja bowiem, jak to określa ekspert Europy Rady Europy ds. mediacji i sprawiedliwości naprawczej Martin Wright, to proces ludzki, nie sądowy, który unowocześnia proces karny i budzi szacunek dla sprawiedliwości.

Zmiany w prawie

29 stycznia br. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie prowadzenia listy stałych mediatorów. Przepisy dotyczące kwalifikacji stałych mediatorów zostały wprowadzone przepisami  ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wsparciem polubownych metod rozstrzygania sporów, która zaczęła obowiązywać od początku 2016 roku. Stwierdza ona, że tak jak do tej pory mediatorem w cywilnych sprawach może być każda osoba fizyczna, która korzysta w pełni z praw publicznych oraz posiada pełną zdolność do czynności prawnych, za wyłączeniem sędziego, który nie może być w stanie spoczynku.

Drugą kategorię mediatorów stanowią aktualnie stali mediatorzy. Na listy stałych mediatorów prowadzone przez prezesów sądów okręgowych będzie mógł zostać wpisany mediator spełniający powyższe warunki a ponadto: nie karany za przestępstwo umyślne, co najmniej 26- letni, znający język polski oraz posiadający wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji.
Zgodnie z nowymi przepisami, wniosek o wpis na listę stałych mediatorów składa się do prezesa sądu okręgowego na urzędowym formularzu, który stanowi załącznik do rozporządzenia. Kandydat musi przedłożyć również oświadczenia o niekaralności oraz dotyczące wieku i znajomości języka polskiego. W celu umożliwienia weryfikacji posiadanej wiedzy i umiejętności, mediator powinien zgromadzić i przedłożyć takie dokumenty, które w przekonujący sposób potwierdzą jego profesjonalne przygotowanie.
Jak do tej pory listy mediatorów mogą prowadzić ponadto ośrodki mediacyjne (organizacje pozarządowe i uczelnie). Listy te są przekazywane na bieżąco, konkretnemu prezesowi sądu okręgowego. Ośrodki mediacyjne samodzielnie określają wymagania, jakie musi posiadać kandydat, który chce zostać wpisany na listę ośrodka.