Czy umowy śmieciowe dadzą prawo do etatu?

Autor: Iwona Prugar
2015-10-23

W ostatnim okresie często spotykamy się z określeniem "umowy śmieciowe". Pod tym sformułowaniem rozumie się na ogół umowy prawa cywilnego zawierane w celu wykonywania pracy zarobkowej. Mało stabilne i zazwyczaj nisko płatne są przedmiotem ostrej krytyki. Niekiedy umyka jednak fakt, że w aktualnym stanie prawnym "śmieciowa" umowa zlecenia czy o dzieło może, pod pewnymi warunkami, zostać uznana za równoznaczną z umową o pracę.

 

Prawo pracy nie ogranicza form prawnych świadczenia pracy jedynie do umowy o pracę czy innych aktów, na podstawie których nawiązuje się stosunek pracy. W celu wykonywania pracy zarobkowej można wykorzystać umowy cywilnoprawne czy świadczyć pracę w ramach własnej firmy. Prawo pracy nie blokuje możliwości wyboru między tymi formami zatrudnienia, ale przewiduje regulacje, które w założeniu mają wykluczyć próby nieuzasadnionego korzystania z umów cywilnoprawnych. Służy temu m.in. kodeksowa definicja stosunku pracy określająca jego charakterystyczne cechy.

Zgodnie z art. 22 § 1 K.p. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) stosunek pracy przejawia się poprzez wykonywanie pracy:

  • na rzecz pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego ustalonym,
  • pod kontrolą pracodawcy,
  • osobiście przez pracownika oraz za wynagrodzeniem płatnym przez pracodawcę.

Wykonywanie pracy zarobkowej w warunkach wskazanych powyżej w każdym przypadku powoduje nawiązanie między stronami stosunku pracy - niezależnie od tego, jaką umowę strony formalnie zawarły. Nawet jeżeli będzie ona zatytułowana jako umowa zlecenia czy o dzieło, o naturze więzi prawnej między stronami zdecyduje sposób wykonywania pracy. Wynika to wprost z art. 22 § 1 K.p., zgodnie z którym, zatrudnienie w warunkach wskazanych w art. 22 § 1 K.p. jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

 

Źródło: gofin.pl