Czy na 5 lat zostanie wstrzymana możliwość obrotu ziemią przez obcokrajowców ?

Autor: Bartosz Chowaniec
2016-01-12

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez swój Biuletyn Informacji Publicznej opublikowało projekt ustawyo wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości rolnych Skarbu Państwa oraz o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego”. Projekt ten wprowadza pięcioletni zakaz sprzedaży ziemi należącej do państwa.

 

Według Ministerstwa, najpierw niezbędne jest zatrzymanie wyprzedaży ziemi bądź ich części wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na czas 5 lat od dnia wejścia w życie omawianych przepisów.

Projekt przewiduje, iż ziemia należąc do państwa powinna być zarządzana przez Agencje Nieruchomości Rolnych, a domyślną formą jej wykorzystywania powinna być trwała dzierżawa. Wymóg ten nie będzie dotyczył nieruchomości które będą przewidziane na cele publiczne np. centra biznesowe, budownictwo mieszkaniowe, obiektów przeznaczonych na cele sportowe jak również działek o wielkości do 1 hektara.

 

Uzasadnienie zmian jest bardzo obszerne ponieważ zajmuje aż 10 stron., co świadczy o dobrym i rzetelnym przeanalizowaniu obecnej sytuacji prawnej ziemi należącej do państwa. Nieruchomości rolne są niezbędnym środkiem produkcji rolnej, produkcji której celem i funkcją jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w kraju. To w istocie bezpieczeństwo żywnościowe należy zaliczyć do podstawowych, elementarnych zobowiązań państwa wobec swoich obywateli – tak rozpoczyna się uzasadnienie nowelizacji.

Dalej prawodawca wyjaśnia, - Projektowana ustawa zmierza do wzmocnienia ochrony ziemi rolniczej w Polsce przed jej spekulacyjnym wykupywaniem przez osoby krajowe i zagraniczne, które nie gwarantują zgodnego z interesem społecznym wykorzystania nabytej ziemi na cele rolnicze. Obowiązujące w tej materii przepisy prawne w żaden sposób nie przeciwdziałają spekulacyjnemu wykupywaniu nieruchomości rolnych i nie gwarantują wykorzystania nabytych nieruchomości na cele rolnicze.

 

Państwo Polskie posiada obecnie około 1,5 mln hektarów ziemi. Według autorów zmian - istnieje wysokie prawdopodobieństwo wzmożonego zainteresowania nabyciem nieruchomości rolnych Zasobu przez osoby niebędące rolnikami indywidualnymi. Zainteresowanie to jest obserwowane już obecnie, a przejawem tego są liczne transakcje nabywania ziemi rolnej przez zagraniczne osoby fizyczne i prawne, które wykorzystują do tego celu obywateli polskich, nazywanych potocznie +słupami+, którzy są finansowani przez rzeczywistych nabywców i tylko tytularnie są właścicielami ziemi, a w rzeczywistości ziemia rolna pozostaje w dyspozycji m.in. podmiotów zagranicznych, które przygotowują się do formalnego nabycia ich własności po 1 maja 2016 r.

 

Rolnicy jak i organizacje rolne potwierdzają przewidywania rządu że już setki tysięcy hektarów Polskiej ziemi jest zagrożone tym procederem. Dlatego niezbędna jest ścisła kontrola obrotu ziemią, pomóc w tym ma również zmiana dotycząca podmiotu uprawnionego do zakupu a mianowicie może nią być zasadniczo indywidualni rolnicy. Wyjątek stanowić mają bliskie zbywcy osoby, Skarb Państwa i samorząd terytorialny. Należy dodać że zasada ta nie będzie działać w sytuacji kupowania omawianych nieruchomości w wyniku dziedziczenia.

 

Ponadto nowelizacja jednoznacznie określa definicję rolnika indywidualnego. Jest to osoba która posiada kwalifikacje rolnicze, mieszka w konkretnej gminie od 5 lat i prowadzi gospodarstwo rolne do wielkości 300 hektarów, dodatkowo wymogiem będzie osobista praca w gospodarstwie rolnika.

 

Obecnie nowelizacja jest na etapie konsultacji społecznych. Jest to dopiero początek „ długiej drogi legislacyjnej ”, następnie będzie opiniowania, przedłożona Komitetowi Rady Ministrów d.s. Cyfryzacji, Spraw Europejskich, do Komitetu Stałego Rady Ministrów, Komisji Prawniczej, Radzie Ministrów i dopiero po tym skierowana zostaje do Sejmu. Biorąc pod uwagę tempo wprowadzanych dotąd zmian w prawie przez obecny Rząd prace będą prowadzone w szybkim tempie.

Opracowywana ustawa powinna zacząć obowiązywać od 30 kwietnia 2016 r. tj. w przeddzień końca obowiązywania 12-letniego okresu ochrony polskiej ziemi przed wykupem przez obcokrajowców. Na mocy omawianej ustawy, moc stracą przepisy zmienionej ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z 5 sierpnia 2015 r.