Analiza i prognoza finansowa dla nie-finansistów w odcinkach. Odcinek 1.

Autor: Grzegorz Kubal
2015-02-05

Analiza finansowa doczekała się licznych definicji, których jednak nie będziemy tu przytaczać, sprowadzają się one bowiem do jednego ogólnego wniosku – analiza finansowa dostarcza informacji o sytuacji finansowej firmy – zarówno przeszłej, obecnej i w dużej mierze przyszłej. Na podstawie historii i stanu obecnego można bowiem nie tylko wyciągnąć ogólne wnioski co do możliwej kondycji przedsiębiorstwa w bliższej czy dalszej przyszłości, ale także sporządzić mniej lub bardziej dokładne prognozy sytuacji finansowej firmy nawet w odniesieniu do kilkudziesięciu kolejnych lat.

 

Czego możemy się dowiedzieć, dzięki przeprowadzeniu takiej analizy?

Otóż możemy m.in.:

  • ocenić sytuację majątkową firmy,
  • poznać jej bieżący wynik finansowy, ocenić strukturę przychodów i kosztów,
  • ocenić zdolność do generowania zysku – czyli rentowność,
  • ocenić płynność finansową a co za tym idzie wypłacalność,
  • ocenić sprawność zarządzania finansami a nawet całością przedsiębiorstwa.

Oczywiście z gruntownej analizy finansowej możemy wyciągnąć znacznie więcej informacji, ale o tym będzie mowa w kolejnych odsłonach cyklu.

 

Kto najczęściej korzysta z wniosków płynących z analizy finansowej?

Wydawałoby się, że powinny to robić same firmy, ale niestety tak nie jest. Najczęściej bowiem do analizowania zmuszają je podmioty zewnętrzne, a w pierwszej kolejności banki czy inni pożyczkodawcy. Instytucje finansowe wykorzystują bowiem ten instrument jako główne źródło informacji o firmie, a co za tym idzie, podstawowe narzędzie oceny ryzyka kredytowego związanego z finansowaniem przedsiębiorstwa czy podejmowanej przez nie inwestycji.

Podobnie traktują to narzędzie potencjalni inwestorzy, udziałowcy nie biorący udziału w zarządzaniu, czy w ostatnich latach instytucje odpowiedzialne za wsparcie firm ze środków Unii Europejskiej. Inna sprawa, na ile… ups – tego na tym portalu nie napisaliśmy!

We wszystkich wymienionych przypadkach obok analizy danych historycznych, przedmiotem oceny są oparte w dużej mierze na nich prognozy na przyszłość. Dlatego nie sposób sporządzić akceptowalnej np. dla banku prognozy rozwoju sytuacji w firmie bez posiadania przynajmniej podstawowej wiedzy o analizie finansowej.

Czas zatem podjąć próbę jej dostarczenia :)

Podstawą każdej analizy finansowej jest sprawozdanie finansowe firmy, dlatego na początek konieczne jest zdefiniowanie czym owo sprawozdanie jest i bliższe przyjrzenie się jego elementom.

 

Elementy sprawozdania finansowego

Sprawozdanie finansowe jest jedno, ale może składać się z 3 lub 5 elementów. Sporządza się je z zasady w języku polskim i walucie polskiej (art. 45 ust. 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, z późn. zmianami).

Dlaczego z 3 lub 5 elementów?

Otóż jednostki niepoddające swojego sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta sporządzają sprawozdanie składające się z 3 elementów, jednostki (określone w art. 64 ust. 1 ustawy) poddające swoje sprawozdanie badaniu przez biegłego rewidenta mają tych elementów 5.

 

W pierwszym wypadku są to:

1) bilans,

2) rachunek zysków i strat,

3) informacja dodatkowa,

 

W drugim przypadku:

1) bilans,

2) rachunek zysków i strat,

3) informacja dodatkowa,

4) zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym,

5) rachunek przepływów pieniężnych.

 

Jeśli z zadowoleniem stwierdzacie teraz, że Was, jako firmy, nie dotyczy badanie bilansu a zatem i sporządzanie rachunku przepływów pieniężnych (cash flow), spójrzcie dokładniej na dokumenty, których wymaga od Was do kredytu bank albo które musicie przedstawić do wniosku o dotację. Z pewnością w większości wypadków znajdziecie wśród nich przepływy i ich prognozę…

Ale spokojnie, zajmiemy się nimi wszystkimi po kolei.

Na pierwszym miejscu wymieniony został bilans, ale nie bez przyczyny jedno z najsłynniejszych praw Murphy’ego mówi wyraźnie: Zawsze kiedy masz właśnie coś zrobić, okazuje się, że najpierw musisz zrobić coś innego.

Zaczynamy zatem od rachunku zysków i strat.

Ale to już w kolejnym odcinku :)